Abu Raihan Muhammed Ibn Ahmed Al-Biruni

Objavljeno Avg 24 u muškarci kategorijiod strane thekiterunnerPrint

Ko je bio prvi naučnik koji je izvršio eksperimente vezane za astronomiju? Mnogi bi rekli da je to bio Galilej, Ptolomej ili neki drugi naučnik iz doba renesanse. Istiniti odgovor je Abu Raihan Muhammed Ibn Ahmed Al-Biruni. Rođen, oko pet stoljeća prije renesanse, pokazao se jednim od najboljih naučnika svijeta. Za kratko vrijeme postao je poznat po svojoj učenosti te kad je Sultan Mahmud Gaznavi osvojio Ural, Birunijevo rodno mjesto, poveo je Al-Birunija sa sobom. Biruni je imao priliku putovati sa njim po Indiji gotovo 20 godina. Al-Biruni je naučio hindu filozofiju, matematiku, geografiju i religiju od Pandita koje je on podučio grčkoj i arapskoj nauci i filozofiji. Pisao je o putovanjima kroz Indiju u svojoj poznatoj knjizi Kitab-al-Hind koja daje grafički prikaz tog polukontinenta.

Al-Birunijeve knjige

Nakon povratka sa Urala, Al-Biruni piše svoju poznatu knjigu Kanun-i-Masudi u kojoj raspravlja o nekoliko teorija koje se tiču astronomije, trigonometrije, sunčevih, mjesečevih i planetarnih kretanja te ostalih sličnih stvari.

U svojoj drugoj knjizi, Al-Athar Al-Bakia, pristupio je povezanom prikazu antičke historije nacija i srodnom geografskom znanju, raspravljao rotaciju Zemlje i dao tačne proračune geografskih dužina i geografskih širina pojedinih mjesta. U svojoj je knjizi, također dao doprinos nekoliko tema fizičke i ekonomske geografije. U to doba ljudi su vjerovali u teoriju o geocentričnom sistemu tj. da je Zemlja bila centar te da su se planete, zvijezde i Sunce obrtali oko nje. No on, 600 godina prije Galileja, tačno je znao da se Zemlja za dan okrene oko svoje ose i za godinu dana oko Sunca. I po prvi puta u historiji Al-Biruni je dao naučna objašnjenja zašto Sunce nikada ne zalazi na Sjevernom ili Južnom polu.

Također je napisao knjigu Kitab-al-Sajdana koja se bazira na indijsku medicinu. Njegova knjiga, Kitab-al-Džamahir, govori o atributima raznog dragog kamenja. Njegova knjiga Al-Tahfim-li-Avail sina’at al-Tandžim daje pregled matematike i astronomije.

Ostali naučni doprinosi

U njegove ostale naučne doprinose ubrajaju se precizno izračunate gustine 18 različitih vrsta stijena, matematička formula za tačna izračunavanja početaka i krajeva godišnjig doba te sedam različitih metoda pronalaska sjevera i juga. Izmislio je metodu trisekcije ugla i drugih problema koji ne mogu biti riješeni uz korištenje samo linijara i kompasa. Dokazao je da kad se brzina zvuka uporedi sa brzinom svjetlosti, da je brzina svjetlosti veoma velika. Objasnio je način “rada” prirodnih izvora i arteških vrela, hidrostatičkim principom “komuniciranja posuđa”. Posmatranjem je ustanovio da cvjetovi uvijek imaju 3,4,5,6 ili 8 listića, ali nikada 7 ili 9.

Al-Biruni je napisao 200 knjiga i napravio nekoliko astronomskih naprava. Umro je 1048. godine, u svojoj 75. godini nakon 40 godina provedenih u skupljanju znanja te pridonošenju nauci. Smatra se jednim od najvećih naučnika islama, ali i jednim od najvećih naučnika svih vremena.